Egzama (Dermatit) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Türleri

Egzama, halk arasında sıkça duyulan bir cilt rahatsızlığı olup tıbbi olarak dermatit olarak anılır. Egzama nasıl bir şey diye merak eden pek çok kişi vardır. Çünkü bu hastalığın ciltte nasıl belirti gösterdiğini bilmek, problemi önlemek açısından önemlidir. Ciltte kızarıklık, kaşıntı, pullanma ve bazen kabarcıklara kendini gösteren bu durum, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

Her yaş grubunda görülebilen egzama, hem genetik hem de çevresel faktörlerden kaynaklanabilir. Egzamanın farklı türleri ve nedenleri bulunurken doğru tedavi yöntemleriyle şikayetleri kontrol altına almak mümkündür. Bu içerikte egzamanın belirtilerini, nedenlerini, türlerini detaylı bir şekilde ele alacağız.

Egzama Nedir?

Egzama, ciltte iltihaplanma ve tahrişle kendini gösteren yaygın bir dermatolojik durumdur. Tıbbi olarak dermatit olarak adlandırılan egzama, ciltte kızarıklık, kaşıntı, pullanma ve bazen küçük kabarcıkların oluşmasına neden olabilir. Çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilen bu durum; genetik yatkınlık, alerjenler, stres veya çevresel faktörler gibi etkenlerden kaynaklanabilir. Egzama kronik bir hastalık olabilir ve zaman zaman şiddetlenip hafifleyebilir. Erken teşhis ve uygun bakım ile semptomlar kontrol altına alınabilir, cilt sağlığı korunabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.

Egzama Nasıl Olur?

Cilt sağlığıyla ilgilenen pek çok kişi “egzama nasıl olur?” sorusunun yanıtını merak eder. Cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesi sonucu egzama oluşabilir. Normalde cilt, dış etkenlere karşı bir koruyucu bir tabaka işlevi görür. Egzama olan kişilerde bu koruyucu tabaka bozulur, cilt nemini kaybeder ve tahrişe karşı hassaslaşır. Bu durum kaşıntı, kızarıklık, kabarcıklar ve pullanma gibi belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

Egzama genellikle genetik yatkınlık, stres, alerjenlere maruz kalma, sıcak-soğuk değişimleri veya kimyasal maddelerle temas gibi faktörlerden tetiklenir. “Egzama hastalığı nasıl olur?” sorusunun yanıtını bilmek, tetikleyicilerden kaçınmak açısından önemlidir.

Egzama Belirtileri Nelerdir?

Egzama şüphesi olanların düşündüğü “Egzama nasıl görünür?” sorusu, hem hastalar hem de yakın çevreleri için önemli bir sorudur. Egzama, ciltte çeşitli belirtilerle kendini gösterir ve türüne göre farklılık gösterebilir. Özellikle “egzama kaşınır mı?” sorusu sıkça sorulur. İşte en yaygın semptomlar:

Ciltte özellikle dirsek, diz, eller ve yüz bölgelerinde kırmızı ve iltihaplı lekeler oluşabilir.
Egzama, yoğun kaşıntıyla kendini belli edebilir. Kaşıntı özellikle geceleri artabilir.
Cilt yüzeyi kuruyabilir, çatlayabilir ve küçük pullarla kaplanabilir.
Bazı egzama türlerinde küçük su dolu kabarcıklar oluşabilir, bunlar patlayınca sızıntı yapabilir.
Uzun süreli kaşıma ve tahriş sonucu cilt kalınlaşabilir ve sertleşebilir.
Cilt bazı bölgelerde koyu veya açık tonlarda renk değişimi gösterebilir.
Doğrudan Strese bağlı egzama durumunda kaşıntı ve kızarıklıkta artış görülebilir.

Ayrıca birçok kişi “egzama saç döker mi?” sorusunun yanıtını merak eder. Özellikle kafada egzama görüldüğünde dökülme de yaşanabilir.

Egzama Nasıl Tedavi Edilir?

Egzama tedavisinde amaç, ciltteki iltihap ve kaşıntıyı azaltmak, cilt bariyerini onarmak ve belirtileri kontrol altına almaktır. “Egzama yarasına ne iyi gelir?” sorusuna yanıt olarak öncelikle nemlendirici kremler ve merhemler önerilir; cilt kuruluğunu önlemek, çatlakları gidermek ve tahrişi azaltmak için düzenli kullanım önemlidir. Topikal kortizonlu kremler veya antihistaminikler, kaşıntıyı ve iltihabı hafifletmek için önerilebilir.

Bunun yanı sıra “Egzamaya ne iyi gelir?” sorusunun diğer yanıtları arasında tetikleyici faktörlerden kaçınmak, uygun cilt bakımı ve stres yönetimi yer alır. Ilık duş almak, sert sabunlardan kaçınmak ve cildi tahriş etmeyen giysiler giymek de iyileşmeye katkı sağlayabilir.

Egzama Türleri

Egzama türleri; belirtilerine, şiddetine ve etkilenen bölgelere göre farklılık gösterir. Her türün tedavisi ve bakım ihtiyacı farklıdır. Doğru tanı, semptomların kontrol altına alınması ve yaşam kalitesinin artırılması için önemlidir.

Atopik Dermatit

Genellikle çocuklarda başlayan atopik dermatit, kronik seyredebilir. Ciltte yoğun kaşıntı, kızarıklık ve kuruluk ile kendini gösterebilir. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi hassasiyeti ve çevresel tetikleyiciler, bu egzama türünün ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Tedavide nemlendirici kremler, topikal kortizonlar ve yaşam tarzı düzenlemeleri önemlidir.

Seboreik Dermatit (Yağlı Egzama)

Seboreik dermatit olarak bilinen Yağlı egzama, özellikle saçlı deri, yüz ve göğüs bölgesinde görülen bir egzama türüdür. Ciltte kırmızı lekeler ve sarımtırak pul tabakaları oluşabilir. Stres, hormonal değişiklikler ve ciltteki yağ üretimi, yağlı egzamayı tetikleyebilir. Antifungal şampuanlar, topikal kremler ve uygun cilt bakımı ile belirtiler kontrol altına alınabilir.

Kuru Egzama (Kserotik Dermatit)

Bir başka deyişle Kuru egzama, ciltte belirgin kuruluk ve pullanma ile kendini gösterebilir. Kaşıntı sık görülebilir ve cilt zamanla çatlayabilir. Soğuk hava, sert sabunlar ve uzun sıcak duşlar, kuru egzama şikâyetlerini artırabilir. Nemlendirici ürünler ve cildi tahriş etmeyen bakım yöntemleri ile şikâyetler hafifletilebilir.

Sulu Egzama (Veziküllü/Akut Alevlenme Görünümü)

Ciltte küçük su kabarcıkları şeklinde kendini gösteren sulu egzama türünde kaşıntı çok yoğundur. Kabarcıklar patladığında sızıntı ve kabuklanma görülebilir. Akut alevlenmeler genellikle stres, alerjenler veya enfeksiyonlarla tetiklenebilir. Tedavi; kaşıntıyı azaltan topikal ürünler, hijyen önlemleri ve gerektiğinde doktor kontrolünde ilaçları içerir.

Hishidrotik Egzama (El-Ayak)

Hishidrotik egzama, özellikle el ve ayak bölgelerinde görülen bir türdür. Egzama ayak ve el üzerinde kaşıntı, kabarcıklar ve çatlamalar ile kendini belli edebilir. Nem ve terleme, şikâyetleri artırabilir. Tedavi; bölgesel nemlendirme, tahrişten kaçınma ve gerektiğinde topikal ilaçlar ile sağlanır.

Egzamaya Ne İyi Gelir?

Egzamanın belirtilerini hafifletmek için bazı yöntemler uygulanabilir. Örneğin; düzenli nemlendirme, cilt bariyerini güçlendirerek kaşıntı ve kuruluğu azaltabilir. Ilık duş almak, sert sabunlardan kaçınmak ve tahriş edici giysiler giymemek şikâyetleri azaltmaya yardımcı olur. Stres yönetimi, yeterli uyku ve dengeli beslenme de egzamayı tetikleyici faktörlerin ortadan kalkmasını destekler. Topikal kortizon kremler, antihistaminikler ve doktor önerisiyle kullanılan diğer ilaçlar da iltihap ve kaşıntıyı kontrol altına alabilir.

Egzama Cilt Bakımı Rutini

Belirtileri hafifletmek ve cilt sağlığını korumak için düzenli uygulanması gereken Egzama cilt bakımı için önerilen bakım rutini:

Ilık suyla kısa duş almak, sert sabun ve duş jelleri kullanmamak gerekir.
Duş sonrası nemlendirici krem veya merhem uygulamak cilt bariyerini güçlendirebilir.
Kaşıntıyı azaltmak için doktor önerisiyle topikal kortizon veya antihistaminik kullanılabilir.
Sentetik giysiler yerine pamuklu ve nefes alabilir kumaşlar tercih edilmelidir.
Stres, egzama alevlenmelerini tetikleyebilir; meditasyon, nefes egzersizleri ve düzenli uyku faydalıdır.

Egzama Stresten Olur mu?

Psikolojik etkenler göz önüne alındığında “Egzama stresten olur mu?” sorusu, özellikle alevlenmeler yaşayan kişiler tarafından sıkça sorulur. Stres, bağışıklık sistemini etkileyerek ciltte inflamasyonu artırabilir ve egzama belirtilerini kötüleştirebilir. Yoğun stres dönemlerinde kaşıntı, kızarıklık ve kuruluk gibi semptomlar daha belirgin hale gelebilir. Stresi yönetmek için meditasyon, nefes egzersizleri, düzenli uyku ve fiziksel aktivite faydalı olabilir. Ayrıca stres kaynaklarını azaltmak ve rahatlama tekniklerini günlük hayata dahil etmek, egzamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olur.

Egzama Olan Ne Yememeli?

Egzamaya sahip bireylerin sorduğu “Egzama olan ne yemeli?” sorusu, bu sorunun semptomlarını hafifletmek için önemlidir. Omega-3 açısından zengin balık, taze sebze ve meyveler, tam tahıllar ve probiyotik içeren besinler, egzamanın hafifletmesine yardımcı olur. Egzama olan ne yememeli sorusuna ise işlenmiş gıdalar, fazla şeker, süt ve süt ürünleri, kabuklu deniz ürünleri veya bazı fındık ve kuruyemişler gibi alerjen potansiyeli yüksek besinler cevap olarak verilebilir.